Sau sự cố Formosa: Lo sông Hậu “chết dần” vì nhà máy giấy

Sau sự cố Formosa xả thải gây cá chết hàng loạt tại các tỉnh ven biển miền Trung, giờ đây người dân miền Tây lại lo lắng khi nhà máy Giấy Lee & Man chuẩn bị đi vào hoạt động trong năm 2017. Sự lo lắng của hàng triệu người dân sống dọc triền sông Hậu là có cơ sở và chính đáng khi một năm hàng chục ngàn tấn xút (NaOH) dự kiến sẽ được thải ra sông Hậu.

Có cần đánh đổi môi trường để thu hút đầu tư?

Cách đây 9 năm, một ngày đầu tháng 8/2007, hàng trăm quan khách và người dân đã có mặt tại xã Phú Hữu A (huyện Châu Thành, Hậu Giang), chứng kiến Công ty TNHH Giấy Lee & Man Việt Nam động thổ khởi công xây dựng nhà máy Giấy Lee & Man Việt Nam tại Hậu Giang.

Khi đó, tôi ngồi kế một chuyên viên ở UBND tỉnh Vĩnh Long, được nghe anh “trầm trồ” khen ngợi Hậu Giang đã đột phá thu hút đầu tư nhà máy giấy với số vốn đầu tư 1,2 tỷ USD. Vị chuyên viên này khi đó đã tính GDP sẽ tăng nhanh từ dự án này…

Nhà máy giấy Lee & Man nằm cạnh dòng Hậu Giang hiền hòa

Thật ra, trước khi nhà máy giấy được khởi công xây dựng, các nhà khoa học đã có những phản biện tranh luận. Dư luận quan tâm đến tác động môi trường từ nhà máy giấy (nằm gần sông Hậu) là chính đáng. Vì môi trường khu vực này không chỉ liên quan đến nguồn nước ngọt cung cấp cho cộng đồng mà còn liên quan đến sản xuất của người dân và hệ sinh thái trong vùng.

Nay, sau sự cố Formosa, không chỉ lãnh đạo tỉnh Hậu Giang mà người dân, các nhà khoa học càng “soi” nhà máy giấy một cách thận trọng.

GS.TS Võ Tòng Xuân, Hiệu trưởng Trường ĐH Nam Cần Thơ trải lòng: “Lãnh đạo tỉnh Hậu Giang và nhà máy giấy cần ngồi lại. Cần đưa ra phép thử: tôi cấp phép xây dựng vì anh nói sử dụng quy trình tối tân tối xử lý nước thải. Báo chí nghi ngờ giống Formosa? Tôi đang tìm cách đóng cửa nhưng đóng không được vì chưa có lý do. Nhà máy giấy phải làm đúng theo dự án. Đề nghị xử lý nước thải tốt đừng làm như Formosa, Vedan… Tôi cũng không tin ngành tài nguyên – môi trường mà nhờ chỉ định một nhóm (phi chính phủ) hoạt động trong lĩnh vực môi trường để kiểm tra chéo coi anh có ăn gian không. Hai cơ quan kiểm tra, dân sẽ giám sát dòng sông… Thấy cá gần khu vực nhà máy lờ đờ, chờ vài con cá chết đóng cửa anh không kiện tôi được. Nhà máy giấy phải làm đàng hoàng để chứng tỏ giữ đúng lời hứa”.

Chắc chắn dư luận và cơ quan chức năng sẽ giám sát chặt nhà máy giấy ven sông Hậu để không xảy ra sự cố như Formosa!

Tuy nhiên, dư luận có quyền đặt ra câu hỏi: ĐBSCL có cần đánh đổi môi trường để thu hút đầu tư ? Lâu nay, nhiều nhà khoa học khuyên “vựa lúa” hãy chọn thu hút đầu tư theo hướng “tăng trưởng xanh” – bảo vệ môi trường. Thế nhưng dọc triền sông Hậu và sông Tiền là nhan nhản các khu công nghiệp, nhà máy, chen nhau xả thải ra sông, gây ô nhiễm tràn lan, làm xáo trộn sinh hoạt của hàng ngàn người dân.

Các nhà khoa học cho rằng, quan niệm “tăng trưởng trước, dọn dẹp sau” rất tốn kém và có thể quá muộn để sửa sai. Formosa là bài học đau xót và cái giá phải trả quá đắt!

Tạm ngừng cho phép nhà máy hoạt động, đánh giá các yếu tố gây nguy cơ

PGS-TS Lê Anh Tuấn- Phó viện Trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu ĐBSCL (Trường ĐH Cần Thơ) - cho rằng, nhận thức về bảo vệ môi trường của người dân Việt Nam nói chung và vùng ĐBSCL đã được nâng cao, đặc biệt sau thảm hoạ môi trường làm cá chết hàng loạt ở biển miền Trung do Formasa xả thải.

“Cộng đồng các nhà khoa học, nhà quản lý, các doanh nghiệp và cư dân trong khu vực sông Hậu rất quan ngại sự hiện hiện của nhà máy giấy Lee & Man. Nhà máy giấy lớn nhất Đông Nam Á, lại đặt ở một vùng nước rất nhạy cảm về mặt sinh thái và sinh kế (sản xuất nông nghiệp và thuỷ sản).

Đặc biệt là hồ sơ đánh giá tác động môi trường của cụm nhà máy này làm từ lâu (2008), đến nay đã lạc hậu và thiếu nhiều cơ sở khoa học, cũng như tham vấn cộng đồng trong phòng tránh nguy cơ rủi ro ảnh hưởng đến sinh thái và môi trường sống khu vực”- PGS.TS Tuấn chia sẻ.

PGS-TS Lê Anh Tuấn- Phó viện Trưởng Viện Nghiên cứu Biến đổi khí hậu ĐBSCL: Sự mất mát do huỷ hoại tài nguyên nước sẽ gây hậu quả rất lớn và rất khó khắc phục

Thầy Tuấn cũng nêu quan điểm: Giải pháp quan trọng hiện nay là tạm ngừng cho phép nhà máy hoạt động, đánh giá toàn bộ các yếu tố gây nguy cơ, yêu cầu thực hiện lại báo cáo đánh giá tác động môi trường, xác định sức chịu tải môi trường nước khu vực theo những tác nhận cộng dồn và phải có phản biện công khai từ các ý kiến nhà khoa học và cộng đồng. Bởi môi trường nước vùng sông Hậu rất nhạy cảm, cả vùng Tây Nam Bộ (sản xuất nông lâm ngư nghiệp) hiện nay dưới tác động của biến đổi khí hậu và các yếu tố kiểm soát nước từ thượng nguồn, nguy cơ khó khăn về nguồn nước, đặc biệt mùa khô, rất nghiêm trọng.

“Bên cạnh đó, đã có quá nhiều khu công nghiệp từ Cần Thơ đến cửa sông, nhiều nhà máy nhiệt điện đang và sẽ làm cho môi trường khu vực có nhiều nguy cơ ô nhiễm. Nay có thêm nhà máy quá lớn này sẽ làm gia tăng sức ép nặng nề lên môi trường. Không có gì chắc chắn về độ an toàn của nhà máy liên quan đến xả thải. Do vậy, các nhà quản lý phải rất thận trọng khi kêu gọi đầu tư.

Hãy để những con sông “vẫn như thuở ấy”!

Sự mất mát do huỷ hoại tài nguyên nước sẽ gây hậu quả rất lớn và rất khó khắc phục. Formosa là bài học rất đau đớn, hiện chưa có ai trả lời được là bao năm nữa môi trường biển mới phục hồi như trước năm 2015. Với không gian biển còn khó khăn như vậy thì môi trường sông có không gian hạn hẹp hơn nên khả năng phục hồi sẽ khó hơn gấp nhiều lần. Thận trọng với môi trường và sinh thái không bao giờ là thừa, sai lầm trong quyết sách sẽ khó bào chữa trong các trường hợp như thế này”- Thầy Tuấn nêu quan điểm.

Trong đợt hạn - mặn lịch sử vừa qua, hàng triệu người dân ĐBSCL rơi vào cảnh thiếu nước ngọt sinh hoạt. Nguồn nước ngọt ngày càng trở nên quý hiếm trong mùa khô, thật sự là “vàng trắng” của vựa lúa. Chính vì vậy, các địa phương hãy ứng xử khôn ngoan, thận trọng trong kêu gọi đầu tư để có trách nhiệm với tương lai.

Lâu nay người ta gọi sông Hậu một cách trìu mến như sự hiền hòa vốn có từ tên gọi. Cố nhạc sĩ Hoàng Hiệp, người con đất An Giang khi viết bài hát “Trở về sông dòng sông tuổi thơ” hẳn đã gắn bó và yêu lắm dòng sông Hậu. Câu hát “sông vẫn như thuở ấy” của ông đã làm nhiều người nhớ da diết về những dòng sông trên đất Chín Rồng!

Hàng nghìn Phật tử đội mưa cài bông hồng Vu Lan lên ngực áo

Tối 16/8 (14/7 Âm lịch), hàng nghìn Phật tử và người dân dự lễ Vu Lan tại chùa Quỳnh Lôi (Hai Bà Trưng,Hà Nội). Sau những nghi lễ tâm linh dịp rằm tháng 7 xá tội vong nhân, không gian ngôi chùa tràn ngập cảm xúc lắng đọng khi những bông hồng được cài lên ngực áo để nhớ về cha, về mẹ.

Đại lễ Vu lan, mùa báo hiếu, bắt đầu từ 20h tại sân lớn chùa Quỳnh Lôi trong tiết trời ngâu đặc trưng của tháng 7 Âm lịch. Tương truyền, chùa có từ thời Trần, đến đầu thế kỷ 20 chùa bị cháy, sau đó nhân dân Quỳnh Lôi đã xây dựng lại gần giống với kiến trúc ban đầu.

Dù trời mưa nhưng sân chùa vẫn chật kín Phật tử khắp nơi đổ về dự đại lễ.

Tại chính điện, nhiều người lặng lẽ thắp nhang, niệm cầu trước Tam Bảo.

Buổi lễ được bắt đầu trong sự mong chờ của hàng nghìn Phật tử. Vu Lan được coi là buổi lễ quan trọng nhất trong năm tại chùa Quỳnh Lôi.

Sự trang nghiêm và thành kính của Phật tử và người dân thể hiện lòng hiếu thảo hướng về cha mẹ.

Những bông hoa hồng được chuẩn bị sẵn để cài lên ngực áo. Đây là nghi lễ xúc động nhắc nhở muôn người nhớ đến công lao sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ.

Một bông hoa hồng được cài lên ngực áo Đại đức Thích Đạo Thông - trụ trì chùa Quỳnh Lôi.

Những giọt nước mắt hiếu thảo hướng về những người đã mất.

Đại đức Thích Đạo Thông hành lễ trước sự theo dõi của hàng nghìn Phật tử.

Những giây phút tâm linh sâu lắng trang nghiêm.

Đại đức Thích Đạo Thông - trụ trì chùa Quỳnh Lôi.

Nghi thức thả chim phóng sinh trong buổi lễ.

Chiếc tủ đông lạnh đặc biệt chứa hàng nghìn thai nhi vô tội

Đó là chiếc tủ đông lạnh đặc biệt đang được lưu giữ tại giáo xứ Cồn Thoi, huyện Kim Sơn, Ninh Bình. Những năm qua, hàng nghìn xác thai nhi vô tội được gom từ nhiều nơi được đưa về đây lưu giữ trước khi đem chôn cất vào ngôi mộ tập thể.

Dù điện thoại hẹn gặp từ trước, nhưng chúng tôi vẫn phải nhờ một người quen ở xã Cồn Thoi đỡ lời, ông Trọng (người trông giữ chiếc tủ đông lạnh đặc biệt) mới bớt chút thời gian để gặp. Bởi với ông, việc tình nguyện gần chục năm đi gom xác thai nhi ở các phòng khám về chôn cất chẳng có công trạng gì để ngợi ca. Ông chỉ biết làm việc với tình thương yêu các sinh linh bé nhỏ vô tội bị bỏ rơi, vì các em cũng là một kiếp con người.

Ông Đinh Văn Trọng bên ngôi mộ tập thể chôn hàng nghìn thai nhi xấu số sau gần chục năm thu gom được

Ông Đinh Văn Trọng (59 tuổi) vốn là một nông dân "chính cống", gia đình ông ngoài làm ruộng còn có thêm nghề nuôi trồng thủy sản cách nhà gần 5 cây số. Từ lâu, người dân xã Cồn Thoi, huyện Kim Sơn (Ninh Binh) quen gọi ông với những cái tên đặc biệt như “ông Trọng thai nhi” hay “lão nông gàn dở”…

Ông chẳng mấy quan tâm đến điều đó, vì việc đi gom xác thai nhi giờ là công việc chính của ông, ông còn làm việc đó với lương tâm và trách nhiệm cao. Giờ đây, không chỉ ông mà các thành viên trong gia đình, nhiều người trong làng, ngoài xã đều hiểu được việc làm ý nghĩa này, sẵn sàng làm thay mỗi khi ông bận công việc.

Câu chuyện đầu tiên ông chia sẻ với chúng tôi là về chiếc tủ đông lạnh đặc biệt chứa hàng nghìn xác thai nhi vô tội. Ông là người cầm chìa khóa của căn phòng đặc biệt lưu giữ chiếc tủ lạnh này và cũng là nhóm trưởng của nhóm “bảo vệ sự sống” tại Cồn Thoi.

Cách đây nhiều năm, trong một lần xem tivi, ông biết được thông tin Việt Nam là nước có tỷ lệ người trẻ nạo phá thai nhiều nhất Đông Nam Á. Từ đó, ông cũng mới được biết, những xác thai nhi xấu số khi bị cha mẹ vứt bỏ sẽ bị ném vào thùng rác, bỏ mặc cho kiến ăn, ruồi đậu…

Xin được các thai nhi ở các phòng khám, ông Trọng đưa về bảo quản trong tủ đông lạnh trước khi đem chôn cất.

Quá xót xa, sau nhiều đêm suy nghĩ, cuối cùng ông quyết định sẽ đi gom xác thai nhi về chôn cất. Từ đó, ông bỏ việc nhà, hàng ngày đến từng phòng khám “mật phục” để xin các sinh linh bé nhỏ bị bỏ rơi rồi đưa về.

“Lúc đầu các phòng khám thấy tôi làm việc đó họ rất hồ nghi, nghĩ mình có ý xấu rình mò công việc làm ăn nên họ không hợp tác. Sau rồi họ hiểu được tấm lòng của tôi, thế là cứ có xác thai nhi bị nạo phá, họ lại gọi tôi đến để đưa về chôn cất”, ông Trọng nói.

Thời gian đầu, mỗi lần gom được một bào thai, ông phải lặn lội từ nhà vượt hơn chục cây số đưa lên thị trấn Phát Diệm xin gửi nhờ, sau đó hàng tháng lên tham gia lễ an táng cho các hài nhi xấu số.

Mỗi tháng ông gom được từ 30 – 40 xác thai nhi, thấy việc đi lại từ nhà đến thị trấn Phát Diệm để gửi các thai nhi nhiều bất tiện, ông tình nguyện đi xin tiền của những người hảo tâm mua một chiếc tủ đông lạnh về để bảo quản thai nhi ngay tại địa phương. Ngày thường trong tháng, ông đi gom các thai nhi đưa về đây, bọc gói cẩn thận, đến cuối tháng lại đem những thai nhi này chôn vào một ngôi mộ tập thể.

Lật dở từng trang trong cuốn sổ nhỏ chi chít những dòng chữ ghi rõ về ngày tháng, tên tuổi các thai nhi, ngày giờ thu gom, tên người đưa về, ông Trọng bảo: “Từ khi làm công việc bất đắc dĩ này, chúng tôi đã gom được hơn 1.000 thai nhi bị bỏ rơi. Thai lớn tuổi nhất là 6 tháng, nhỏ cũng chỉ mới 3 – 4 tuần. Các bé đều có chung số phận, chưa có ngày sinh đã có ngày tử”.

Một ngôi mộ chôn hơn 350 thai nhi được ông trọng gom từ tháng 2/2013 đến 4/2014

Ông Trọng buồn rầu chia sẻ tiếp, những hài nhi xấu số trên được ông đem về bọc trong khăn rồi quấn túi nilon ở ngoài, vệ sinh sạch sẽ rồi mới bỏ vào tủ đông bảo quản. Khi đưa đi chôn cất, các cháu cũng được làm đủ các thủ tục như một con người bình thường.

“Các cháu được chôn chung trong một ngôi mộ tập thể, khoảng 3 – 4 tháng chôn đủ một ô, chúng tôi lại cất mộ cho các cháu. Mộ ghi rõ số thai nhi, thời gian thu gom”, ông Trọng chia sẻ thêm.

Kể về công việc bất đắc dĩ của mình, ông bảo ngày nào không nhận được cuộc điện thoại từ số quen ở các phòng khám là ngày đó ông ăn ngon ngủ yên. “Đã nhận được điện thoại báo có thai nhi, dù đang làm bất cứ việc gì, ở đâu tôi cũng lên đường đến đón các cháu đưa về. Để lâu sợ các cháu bị hư hại hoặc người ra lại để vương vãi đâu mất thì lương tâm mình day dứt lắm. Có những hôm nhận được tin từ sáng sớm, cũng có những ngày đến tận đêm”, ông Trọng cho hay.

Hầu hết các thai nhi được ông gom về đều được đặt những cái tên rất đẹp dù chưa biết giới tính như: Anh, Hoa, Hạnh, Hồng, Thảo, Quang, Huy… “Tôi muốn các cháu dù không được bố mẹ chúng thừa nhận nhưng vẫn phải có tên dù sau đó không còn ai nhận ra vì các cháu bị chôn cùng nhau trong ngôi mộ tập thể”.

Trong cuốn sổ nhỏ, ông Trọng ghi rõ ngày tháng tiếp nhận thai nhi, người đưa về, và tên tuổi từng cháu do chính ông đặt.

Trong nghĩa trang xứ Cồn Thoi, ngôi mộ tập thể dành cho các thai nhi được ông Trọng cũng những người thiện nguyện xây dựng rộng chừng 50m2. Tại đây được chia ra khoảng 100 ô nhỏ khác nhau, mỗi ô có thể chứa được 3 chiếc tiểu. Khoảng 3 tháng số lượng thai nhi được bỏ trong các tiểu sành chôn đầy một ô, một năm chôn đầy 4 ô. Lúc này, nhóm của ông Trọng mới cất lên một ngôi mộ, ốp đá rất khang trang. Người dân ai nhìn vào khu mộ tập thể này cũng xót xa cho số phận của hàng nghìn sinh linh bé nhỏ, vô tội này.

Ông Nguyễn Minh Lý, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ xã Cồn Thoi, chia sẻ, ông Trọng cùng những người trong nhóm thiện nguyện của mình làm công việc đi gom các thai nhi về chôn cất mang ý nghĩa nhân đạo cao cả. “Những năm quan, nhờ có nhóm của ông Trọng mà hàng nghìn thai nhi vô tội bị bỏ rơi được đưa về chôn cất cẩn thận. Kinh phí để làm công việc bác ái này được nhiều người từ thiện ủng hộ”, ông Lý nói.

Chậu nhựa tạo điện gió ở xóm thuyền Hà Nội

Chỉ với vài thiết bị đơn giản và 4 cái chậu nhựa, các gia đình sống trên thuyền bên bến sông Hồng (Hà Nội) đã có nguồn điện miễn phí phục vụ chiếu sáng.

Tại phường Tứ Liên (Tây Hồ, Hà Nội), hàng chục chiếc thuyền là nơi ăn ở của những người buôn bán gốm sứ neo đậu dưới bãi sông Hồng. Nhiều năm nay họ phải dòng dây lấy điện từ trên bờ để sử dụng với giá cao, từ 4.000 - 5.000 đồng/kWh.

Biết được tình cảnh này, một nhóm các nhà tài trợ đã thiết kế và lắp đặt hệ thống điện gió đơn giản để tận dụng năng lượng gió tự nhiên rất dồi dào trên sông Hồng.

Hệ thống bao gồm cánh quạt hứng gió, cột, mô tơ, ắc qui, bộ điều khiển sạc, nâng áp và 1 bóng đèn led 9W. Do kinh phí hạn chế, cánh hứng gió được tạo thành từ 4 chậu nhựa loại nhỏ, rẻ tiền, trông khá lạ mắt.

Dòng điện được truyền về một bình ắc qui đặt trong thuyền, sau đó đấu nối với 1 bóng đèn 9W thắp sáng được khoảng 4h trong buổi tối. Theo chị Huyền, một người dân sống trên thuyền cho biết thì thời gian đó là quá thoải mái vào buổi tối.

Bóng đèn led 9W không quá sáng nhưng cũng tạm ổn trong buổi tối và giúp giảm chi phí điện cho các hộ gia đình ở đây.

Hệ thống tạo điện đều còn có thêm một tấm pin năng lượng mắt trời. Điện gió hoạt động theo nguyên lý khá đơn giản: gió thổi vào cánh quạt làm quay trục roto, roto tạo ra điện năng đi qua bộ mạch sạc để lưu lại trong bình ắc qui, trước khi được sử dụng cho đèn chiếu sáng.

Chiếc ắc qui điện gió bên cạnh các thiết bị điện bên trong một chiếc thuyền.

Theo chị Võ Thị Xuân Quyên (Thành viên Ban Quản lí Quỹ Sáng kiến Trẻ em và thanh niên với Biến đổi khí hậu, trực tiếp hỗ trợ dự án Điện gió sông Hồng), mô hình đèn năng lượng gió quy mô nhỏ có nhiều ưu điểm như đơn giản trong khâu thi công, giá thành sản xuất thấp và tận dụng tối ưu ở những khu vực gió có cường độ vừa phải như ven sông, đồi núi.

Loại hình điện gió "giá rẻ" này có thể dễ dàng thể áp dụng trong cộng đồng, đặc biệt là dành cho đối tượng có thu nhập thấp.

Hiện tại dự án điện gió này mới chỉ lắp thí điểm ở 10 thuyền ở bến sông Hồng, sau đó sẽ được đánh giá hiệu quả, nếu tốt sẽ triển khai nhân rộng tại nhiều địa phương khác.

Nút giao "khủng" nhất Hà Nội sau nửa năm đi vào hoạt động

Vào tháng 10/2015 nút giao cầu Thanh Trì – QL5 hình hoa thị hoàn chỉnh được thông xe. Đây là nút giao quan trọng liên thông với QL5 và QL1A ở cửa ngõ phía Đông Hà Nội. Trước đó nút giao này mới chỉ ở hình dạng bán hoa thị, có 2 nhánh rẽ lên xuống theo chiều Hải Phòng đi Hà Nội với nhiều bất cập, gây ra xung đột giao thông và liên tục ách tắc...

Đến nay, sau nửa năm đi vào hoạt động, các vấn đề giao thông đã được giải quyết.

Đường lên từ QL5 liên kết với cầu Thanh Trì được hoàn thành và đưa vào sử dụng từ 18/10/2015, trong Dự án đầu tư xây dựng hoàn chỉnh nút giao cầu Thanh Trì với QL5.

2 nhánh đường lên xuống độc lập. Trước đó, 2/2007 nút giao này đã được hoàn thành và khai thác ở dạng bán hoa thị nhưng vẫn xảy ra tình trạng ách tắc thường xuyên theo hướng từ cầu Thanh Trì đi hướng QL5 do các luồng phương tiện bị xung đột.

Các tầng giao thông liên hoàn tạo ra cảnh quan khá hiện đại tại nút giao cầu Thanh Trì - QL5. Trước đó, 2/2007 nút giao này đã được hoàn thành và khai thác ở dạng bán hoa thị nhưng vẫn xảy ra tình trạng ách tắc thường xuyên theo hướng từ cầu Thanh Trì đi hướng QL5 do các luồng phương tiện bị xung đột.

Đường lên xuống dạng bán hoa thị ở phía Bắc, được khai thác từ 2007 nhưng không giải quyết triệt để vấn đề.

Đoạn QL5 mới được mở rộng thành 60m sau khi dịch chuyển đường sắt.

Để có mặt đường rộng như hiện tại, 19/10/2014 gói thầu xây dựng hoàn chỉnh nút giao cầu Thanh Trì - QL5 với tổng vốn đầu tư 1,718 tỉ đồng từ nguồn vốn vay ODA Nhật Bản và vốn đối ứng của Việt Nam đã được khởi công, cải tạo nút giao hiện tại từ dạng bán hoa thị thành nút giao liên thông khác mức kiểu hoa thị hoàn chỉnh.

Cùng với đó, dự án cũng dịch chuyển hơn 2km đường sắt tuyến Hà Nội - Hải Phòng về phía nam 40m để mở rộng QL5.

Với hình dạng hoa thị hoàn chỉnh bao gồm 4 vòng cung lên xuống liên thông với QL5; QL1A tình trạng xung đột giao thông đã được giải quyết.

Trong dự án, 4 nhánh cầu đã được xây mới với mặt cắt ngang từ 7 - 9m/mỗi nhánh; mở rộng cầu vượt QL5; mở rộng mặt đường QL5; xây dựng hệ thống tường chắn tại vị trí lên xuống của các nhánh trên QL5...

Các nhánh đường tại nút giao cầu Thanh Trì - QL5.

Đến nay sau nửa năm đi vào hoạt động (từ tháng 10/2015) nút giao hoàn chỉnh hình hoa thị cầu Thanh Trì - QL5 đã tháo gỡ ách tắc khá triệt để ở vị trí quan trọng này và tạo ra cảnh quan đẹp mắt, hiện đại.

Anh hùng Nguyễn Đình Kiệp và 2 ngày đặc biệt nhất trong đời

Sư đoàn 10, quân đoàn 2 tiến vào sân bay Tân Sơn Nhất, thừa thắng xông lên, tiến thẳng vào Bộ tổng tham mưu ngụy Sài Gòn. Hơn 11h ngày 30/4, lá cờ chiến thắng đã ngạo nghễ tung bay trên tòa nhà cao nhất của Bộ tổng tham mưu ngụy Sài Gòn

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Đình Kiệp..

Sau chiến dịch Tây Nguyên, đại tá Nguyễn Đình Kiệp (SN 1943, trú tại phường Lê Mao, Tp Vinh, Nghệ An - khi đó mang hàm thiếu tá, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 66 mặt trận B3) được bổ nhiệm làm Phó tham mưu trưởng Sư đoàn 10, Quân đoàn 3. Cùng với Quân đoàn 1, Quân đoàn 2, Quân đoàn 4 và Liên đoàn 232, Quân đoàn 3 được lệnh hành quân cấp tốc tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

“Quân đoàn 3 được trên tăng cường cho E (trung đoàn) 64 bộ binh của Sư đoàn 320, E 198 đặc công, E 324 cao xạ và 2 tiểu đoàn xe tăng trong đó có 2 xe tăng M48, M41 thu được của địch ở Tây Nguyên, 1 tiểu đoàn pháo 155 ly thu được của địch cùng trung đội tên lửa điều khiển tầm ngắn A72 của Bộ được pháo binh và cao xạ chi viện. Chúng tôi có nhiệm vụ đánh vào sân bay Tân Sơn Nhất ngăn chặn địch đổ quân và đánh chiếm Bộ tổng tham mưu ngụy Sài Gòn”, đại tá Nguyễn Đình Kiệp nhớ lại.

3h30 ngày 29/4, E198 đặc công đánh và giữ cầu Bông (nằm trên trục đường 1), cầu Sáng (nằm trên trục đường 15) ngăn chặn địch phá hủy cầu, cản trở sự tiến công của quân giải phóng vào trung tâm Sài Gòn. Địch điên cuồng chống cự nhưng nhanh chóng bị thất thủ, tháo chạy vào nội đô. E64 phát triển đánh chiếm thành quan Năm.

Lực lượng bộ binh đánh chiếm sân bay Tân Sơn Nhất (Ảnh tư liệu).

5h30 ngày 29/4, E24 cùng xe tăng xuất kích đánh qua cầu Tham Lương, tiến vào Nhà máy dệt Vinatexco, qua ngã ba Bà Quẹo, tiến sát sân bay Tân Sơn Nhất. Trước đó, vào ngày 28/5, 5 chiếc A35 từ sân bay Thành Sơn (Phan Rang, Ninh Thuận) do phi công Nguyễn Thành Trung dẫn đường đã thực hiện lệnh ném bom, phá hủy các cơ sở vật chất của sân bay quân sự nhằm ngăn địch đổ quân chi viện cho nội đô.

“Tại sân bay Tân Sơn Nhất có Bộ tư lệnh không quân và Bộ tư lệnh dù ngụy nên dù tổn thất nặng nề từ ngày 28/4 nhưng địch vẫn quyết tâm giữ sân bay. Trên thì máy bay địch, dưới thì pháo kích, xe tăng chống cự quyết liệt các đợt tấn công của ta. Nhưng chúng phải lùi bước trước khí thế thần tốc của quân giải phóng”, ông Kiệp kể.

Lúc này địch bắt đầu tháo chạy hỗn loạn. Chúng vứt bỏ vũ khí, cởi quân phục, chạy chân trần về trung tâm thành phố. Bộ đội ta thu vũ khí, đạn dược của địch bỏ lại, tiếp tục tiến về Sài Gòn. “Trong khí thế tiến công thần tốc, chúng tôi phải gấp rút tiến về Sài Gòn, không kịp cả nấu cơm ăn. Người dân hai bên đường nấu cơm, nắm cùng trứng luộc, thịt luộc ném lên thùng xe cho bộ đội. Quần nhau với địch mệt lử nhưng chúng tôi thấy ấm lòng hơn khi đồng bào Miền Nam sát cánh bên cạnh”, đại tá Kiệp tâm sự.

AHLLVTND Nguyễn Đình Kiệp kể về 2 ngày cuối cùng của chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử,

8h45 ngày 30/4, E24 bộ binh đánh vào cổng số 5 sân bay Tân Sơn nhất sau đó phát triển vào bên trong. E28 đánh theo đường cầu Sáng nhưng do cầu yếu nên phải quay lại, lợi dụng kết quả đánh chiếm của E24, tiếp tục đánh chiếm vào Bộ tổng tham mưu ngụy nằm chếch phía Tây sân bay Tân Sơn Nhất.

Đến 11h ngày 30/4, E28 tiêu diệt xong lực lượng trong Bộ Tổng tham mưu ngụy. Nguyễn Duy Tân, Trần Lựu - cán bộ đại đội 10, E28 chỉ huy cắm cờ giải phóng lên nóc tòa nhà cao nhất của Bộ Tổng tham mưu ngụy. “Đồng chí Nguyễn Ngọc Xuân – chính ủy E28, Dương Hồng Sơn - chủ nhiệm chính trị và Nguyễn Ngọc Quý báo cáo về, khi kiểm soát Bộ Tổng tham mưu ngụy Sài Gòn, tại phòng làm việc của tướng Cao Văn Viên (đã bỏ trốn ra nước ngoài) và Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, phát hiện 1 giấy thông hành, 1 chiếc gậy chỉ huy, 1 bộ quân hàm cấp trung tướng và 1 con dấu tổng thống”, đại tá Nguyễn Đình Kiệp kể tiếp.

Lúc này, Quân đoàn 2 đã chiếm Dinh Độc Lập, hoàn thành việc cắm cờ giải phóng tại đây. Quân đoàn 3 thay vì tiến vào nội đô như kế hoạch thì được lệnh giữ tại chỗ, cho anh em mặc quần áo mới để cùng với các đơn vị khác vào tiếp quản thành phố.

Sau chiến dịch Hồ Chí Minh, Nguyễn Đình Kiệp được phong tặng danh hiệu AHLLVTND, khi đó ông hơn 30 tuổi.

Nhớ về thời khắc lịch sử đó, vị đại tá già rưng rưng: “Tôi vinh dự được góp mặt trong 2 chiến dịch lớn là chiến dịch Tây Nguyên và chiến dịch Hồ Chí Minh, góp một phần nhỏ bé vào chiến thắng của cả dân tộc. 12 năm ăn cơm lính, 10 năm “đi B”, với tôi, 2 ngày cuối cùng của chiến dịch Hồ Chí Minh là hai ngày đặc biệt nhất trong đời. Vui sướng, vỡ òa hạnh phúc.

Với tôi là 10 năm nhưng với dân tộc là 21 năm để đi đến ngày chiến thắng, đất nước thống nhất. 21 năm đó, bao nhiêu máu đã đổ xuống, bao nhiêu đồng đội tôi đã hi sinh. Nhiều năm về sau này, nghĩ về ngày chiến thắng tôi lại khóc, bao nhiêu đồng đội tôi đã không thể đi đến ngày cuối cùng của cuộc chiến đấu thống nhất đất nước…”.

Với những thành tích trong chiến đấu, ngày 12/9/1975, đại tá Nguyễn Đình Kiệp được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Thắc thỏm bên Icom

Bị tàu Trung Quốc quấy phá, đâm chìm trên biển, ngư dân vừa gọi nhờ tàu cá xung quanh đến cứu giúp vừa thông báo về các đài Icom trong bờ. Gặp tình huống như vậy, “hậu phương” cũng căng thẳng, hoảng loạn chẳng kém

Cuối tháng 11-2015 vừa qua, làng chài Bình Châu, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi rúng động khi tin báo về qua đài Icom cộng đồng cho biết ngư dân Trương Đình Bảy bị bắn chết ở vùng biển Trường Sa lúc đang đánh bắt trên tàu QNg 95861 TS.

Rụng rời nghe tin dữ
 
Người nhận thông tin từ các ngư dân báo về đầu tiên là ông Nguyễn Thanh Nam, lúc ấy đang trực đài Icom cộng đồng xã Bình Châu. Ông Nam nhớ lại: “Đêm đó trời mưa dữ dội, tôi đang thiu thiu ngủ thì tiếng bộ đàm vang lên. Qua tiếng gió hú, anh em ngư dân báo tin anh Bảy bị những kẻ đi trên tàu nước ngoài bắn chết rồi. Nghe xong, tôi rụng rời chân tay. Cố lấy lại tinh thần, tôi đến nhà anh Bảy nhưng chỉ báo với đứa con, không dám nói với vợ anh ấy”.

Nghe ngóng tin tức tàu cá gặp nạn trên biển tại đài Icom cộng đồng xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi Ảnh: Tử Trực 

 

Theo ông Nam, từ khi tàu Trung Quốc (TQ) liên tục tấn công, quấy phá tàu cá Việt Nam, ngư dân luôn sử dụng Icom. “Có ngày, tàu ngư dân mình bị phía TQ rượt đuổi đến 3-4 lần, thậm chí họ còn cố tình tông cho chìm. Mỗi lần nhận tin như thế, những người trực Icom chúng tôi cứ rối bời, chẳng biết phải làm sao. Không báo cho vợ con ngư dân thì không được nhưng báo thì họ càng thêm lo” - ông trăn trở.

Ông Nguyễn Thanh Hùng, Chủ tịch Nghiệp đoàn Nghề cá xã Bình Châu, cho rằng nhờ có máy Icom mà ngư dân ra khơi được yên tâm hơn. “Trước đây, khi ra biển, thông qua Icom, ngư dân thông báo cho nhau vùng nào có cá, vùng nào thời tiết xấu... Còn hiện nay, ngư dân gọi về chủ yếu báo vùng nào có tàu TQ đang quấy phá. Nhiều tàu cá cũng nhờ Icom mà tránh được đụng độ với tàu TQ, tránh tổn thất do sự ngang ngược của họ gây ra” - ông Hùng nói.

Mới đây, những người trực đài Icom trong bờ cũng xôn xao về vụ tàu QNg 98459 TS của ông Huỳnh Văn Thạch (huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi) cùng 9 ngư dân bị tàu TQ tông chìm ở vùng biển Quảng Trị hôm 1-1. “Hay tin, bà con lo lắng vô cùng. Họ chạy lên chạy xuống đài Icom nghe ngóng tin tức. Tôi cũng luôn mở máy, dò xem có anh em nào bắt được tín hiệu để báo tin tức cho bà con yên tâm. Khi tin tức từ các tàu cá báo về những ngư dân gặp nạn đã được cứu giúp, bà con mới yên tâm” - ông Huỳnh Luận - người trực đài Icom xã Phổ Quang, huyện Đức Phổ - kể.

Theo ông Luận, chỉ riêng ngư dân xã Phổ Quang, mỗi năm đã có hàng chục tàu cá bị tàu “lạ” tông chìm, gây hư hỏng hay cướp phá tài sản. “Nếu không có máy Icom nối giữa tàu cá và đất liền sẽ có rất nhiều ngư dân, tàu cá gặp nạn mà không hề hay biết” - ông Luận nói.

“Hậu phương” phập phồng
 
Hôm tàu cá QNg 98459 TS gặp nạn, chị Võ Thị Cẩm, vợ thuyền trưởng Huỳnh Văn Thạch, đã ngất xỉu ngay sau khi nhận được tin qua đài Icom.

Gặp chúng tôi ở Đà Nẵng trong khi chờ tàu QNg 98459 TS cùng các ngư dân được tàu cá bạn lai dắt về bờ, chị Cẩm bày tỏ: “Tôi thường nghe chồng kể về chuyện tàu TQ quấy phá tàu cá của ngư dân mình. Nhiều lần thấy tàu về cảng mà bị vỡ kính, hư hại đồ đạc, tôi rất xót của. Tôi từng bàn với chồng bán tàu, bỏ nghề đi biển nhưng anh ấy không chịu. Anh ấy bảo phía TQ chỉ dọa chứ không dám tông tàu mình đâu, vậy mà họ tông thiệt”.

Chị Võ Thị Cẩm, vợ ngư dân Huỳnh Văn Thạch, khóc ròng khi nghe tin tàu cá của chồng cùng 9 ngư dân bị tàu Trung Quốc đâm chìm Ảnh: Bích Vân 

 

Từ Đức Phổ, chị Cẩm và chị Đồng Thị Huệ Thu - vợ ngư dân Huỳnh Giao, cùng đi trên tàu QNg 98459 TS - lập tức đón xe ra Đà Nẵng chờ đón người thân. Hai người đàn bà đi trong đêm, đến sáng đã ngồi ở cảng vừa khóc vừa ngóng mắt dõi ra biển. “Tụi tôi ngồi trong bờ biết chi chuyện ngoài biển... Nghe nói các ngư dân an toàn rồi nhưng tụi tôi nhìn thấy mặt mới hết lo” - chị Thu sụt sùi.
Khi những ngư dân tàu QNg 98459 TS vừa bước lên bờ, 2 phụ nữ liền nhào lại ôm chầm người đàn ông của mình, nước mắt giàn giụa. “Ông bà mình nói “lấy chồng đi biển, hồn treo cột buồm” thật đúng quá” - chị Cẩm nghẹn ngào.

Trước đó, vào tháng 5-2015, dư luận cả nước đã hết sức phẫn nộ khi tàu ĐNa 90152 TS bị tàu TQ đâm chìm ở vùng biển Hoàng Sa. Bà Huỳnh Thị Như Hoa (ngụ phường Xuân Hà, quận Thanh Khê, TP Đà Nẵng), chủ tàu ĐNa 90152 TS, nhớ lại: “Chuyến đó chồng tôi ốm không đi biển nhưng 10 ngư dân trên tàu đều là anh em, bạn bè thân thiết. Nghe tin báo về qua Icom, vợ con họ kéo nhau đến nhà tôi, vừa khóc lóc vừa gào thét tên người thân. Mọi người đều ngóng chiếc Icom trong nhà đổ chuông để biết tin tức”.

Bà Hoa cho hay khi nhận được thông báo các ngư dân đã được cứu sống, bà vẫn không dám tin. Trong suốt 3 ngày, khi các cơ quan chức năng lai dắt con tàu cùng 10 ngư dân gặp nạn về bờ, không lúc nào bà chợp mắt được. “Khi họ bước lên bờ, tôi đếm đủ 10 người mới thở phào nhẹ nhõm” - bà Hoa cho biết.